محمود احمدینژاد در حاشیه مراسم رونمایی از این جنگنده بومی با تبریک این دستاورد جدید به ملت ایران و همه متخصصان صنعت هوایی و زحمتکشان نیروی هوایی کشورمان گفت: جنگنده پیشرفته قاهر ۳۱۳ که تمام مراحل طراحی و ساخت آن توسط متخصصان کشورمان صورت گرفته ویژگیهای برجستهای داشته و همه خصوصیات مثبت پیشرفتهترین جنگندههای دنیا را در خود دارد.
وی با اشاره به توضیحات متخصصان و خلبانان نیروی هوایی افزود: این بزرگواران که بعضاً سابقه طولانی پرواز با جنگندههای مختلف را دارند از منظر کارشناسان آشنا به امور اظهار میکردند که ویژگیهای این هواپیما در حد عالی است.
احمدینژاد چنین دستاوردهایی را نشانه اعتماد به نفس، بیداری و حرکت مستمر و رو به پیشرفت ملت ایران دانست و اظهار داشت: اینها نشانه حرکت ملتی است که یک تاریخ، فرهنگ و تمدن را پشت سر خود دارد و در سالهایی که هیچکس حرفی برای گفتن نداشته صدها سال پایگاه علمی بوده و علوم مفید را در اختیار بشریت قرار داده است.
رئیس جمهور تصریح کرد: متخصصان کشورمان امروز از بسیاری از مرزهای دانش عبور کرده و دیگر هیچ دستاورد و پیشرفتی دور از دسترس آنها نیست و این نشانه عمق ایمان و تعهد ملت ایران و دانشمندان و صنعتگران این کشور به ارزشهای الهی و استقلال ملت است.
* جنگنده “قاهر ۳۱۳″ سطح مقطع راداری بسیار کم و قدرت تهاجمی بالایی دارد
بنا بر گزارش اداره کل تبلیغات دفاعی وزارت دفاع، “سردار احمد وحیدی” وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح نیز در این مراسم با تبریک این موفقیت بزرگ که در راستای تحقق فرامین فرمانده معظم کل قوا به منصه ظهور رسیده است، اظهار داشت: کلیه مراحل طراحی و ساخت جنگنده بومی قاهر۳۱۳ توسط دانشمندان و متخصصان اقتدارآفرین سازمان صنایع هوایی وزارت دفاع انجام شده است.
وزیر دفاع در تشریح ویژگی جنگنده قاهر گفت: این جنگنده پیشرفته با مشخصات ظاهری منحصر بفرد، دارای سطح مقطع راداری بسیار کم و همچنین قابلیت انجام عملیات پروازی در ارتفاع پست است.
سردار وحیدی بهرهبرداری از مواد پیشرفته در ساخت هواپیما و سیستمهای الکترواویونیک پیشرفته را از دیگر ویژگیهای جنگنده قاهر۳۱۳ برشمرد.
وزیر دفاع با بیان اینکه این جنگنده توانایی حمل تسلیحات پیشرفته بومی را دارد و از قدرت تهاجمی بالا برخوردار است، گفت: جنگنده قاهر حقیقتاً نماد برجستهای از نبوغ،خلاقیت و جسارت فرزندان برومند و برنادل ملت ایران در وزارت دفاع است.
سردار وحیدی قابلیت نشست و برخاست با طول باند کوتاه و تعمیر و نگهداری آسان و سریع را از دیگر ویژگی هواپیمای قاهر۳۱۳ ذکر کرد.
وزیر دفاع در پایان با تشکر و قدردانی از تلاش و زحمات بی وقفه دانشمندان و متخصصان سازمان صنایع هوایی وزارت در خلق این پروژه بزرگ ملی تصریح کرد: هواپیمای جنگنده قاهر، ثمره قدرت، ایمان، همت و رشد و بالندگی پرورشیافتگان مکتب خمینی و خامنهای عزیر است که در آغاز طلیعه سی و چهارمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی با این اقدام افتخارآفرین، افزایش اقتدار ملی و ارتقاء قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران را رقم زدند.
__________________________________________________
به این جنگنده بی نظیر دقت بفرماید ..
با توجه به ابعاد هواپیما که طول آن کمتر از ۱۶ متر تخمین زده می شود، محفظه حمل جنگ افزار آن می تواند دست کم دو بمب ۲هزار پوندی یا تعداد بیشتری بمب های کوچک نقطه زن هدایت شونده، یا دست کم ۶ موشک هوا به هوا در رده R-73 یا PL-12 را در خود جای دهد.
با توجه به ظاهر نامتعارف این هواپیما و مطالب مطرح شده پیرامون آن بر آن شدیم تا در گزارشی در قالب نکته گویی به برخی از ویژگی های قابل استنباط و البته قابل بیان از ظاهر این هوپیما و اطلاعات اعلام شده بپردازیم.
ویژگی های پنهانکاری(رادارگریزی)
طراحی یک هواپیما به نحوی که کمترین بازتاب راداری و حرارتی را داشته باشد از اصول مهم برای به تأخیر انداختن شناسایی هواپیمای خودی توسط سامانه های دشمن است که منجر به افزایش بقاپذیری رزمی می شود.
۱- در این هواپیما با استفاده از سطوح تخت و کمی هم سطوح منحنی در بالای بدنه بر مبنای اصول طراحی هواپیماهای پنهانکار اقدام شده است. به عنوان مثال شکل دماغه و زوایای پهلوهای بدنه مطابق اصول پنهانکاری راداری انتخاب و طراحی شده است و می توان گفت از این لحاظ قاهر ۳۱۳ هواپیمای رزمی نسل پنجمی(با تعاریف مرسوم دنیا) است.
۲- شکل شکسته بال که جالب و عجیب ترین نکته ظاهری قاهر۳۱۳ است به کاهش اثرات راداری و حرارتی کمک می کند هر چند که مأموریت اصلی آن چیز دیگری است.
۳- به احتمال زیاد، عمده تسلیحات قاهر در محفظه داخلی بین دو ارابه فرود اصلی حمل می شود که برای کاهش بازتاب راداری ناشی از نصب تسلیحات زیر بال و بدنه روش مطمئنی است
۴- ورودی هوای موتور بالای بدنه قرار گرفته است که باعث کاهش بازتاب راداری در برابر رادارهایی که از پایین به هواپیما نگاه می کنند می شود.
قاهر ۳۱۳ دارای شکل ظاهری پنهانکارانه است
۵- استفاده از دو ورودی که از دو مجرا هوا را به موتور می رسانند به دلیل ایجاد زاویه غیر مستقیم از موتور تا ورودی هوا، باعث کاهش بازتاب راداری می شود ضمن اینکه احتمال طراحی خود مجرا با سطوح زاویه دار برای گرفتن انرژی امواج رادار مانند شیوه استفاده شده در جنگنده اف-۳۵ وجود دارد.
۶- زائده های اطراف خروجی موتور می تواند برای کاهش اثرات حرارتی و راداری و نصب خروجی بردار متغیر در آینده مفید باشد.
۷- استفاده از زاویه حمله و فرارهای یکسان در بیشتر سطوح بدنه به علاوه خطوط شکسته در لبه دریچه های ارابه های فرود برای پنهانکاری یکی از روش های لازم است که در قاهر۳۱۳ دیده می شود.
۸- سکان های عمودی V شکل به پنهانکاری یک هواپیما کمک شایانی می کنند که در این جنگنده مورد استفاده قرار گرفته اند.
۹- باید دید برای کاهش اثرات بازتاب راداری کلاه و صندلی خلبان و خود خلبان با توجه بزرگ بودن کانوپی (طلق کابین) چه تدبیری اندیشیده شده است.
۱۰- گازهای داغ خروجی موتور، پیش از خروج از هواپیما با هوای سرد از طریق دو مجرای بالای بدنه ترکیب شده و با دمای پائین از هواپیما خارج می شوند تا اثرات حرارتی کاهش یابد.
بخش انتها و خروجی موتور قاهر
۳۱۳
۱۱- استفاده از مواد جاذب امواج راداری در بدنه برای جذب انرژی امواج رادار و کاهش بازتاب راداری از دیگر روش های استفاده شده در قاهر برای افزایش پنهانکاری است.
ویژگی های پروازی
۱۲- تمرکز جرم حول محور طولی جنگنده قاهر۳۱۳ موجب افزایش مانور پذیری می شود.
۱۳- با توجه به ابعاد هواپیما که طول آن کمتر از ۱۶ متر تخمین زده می شود، محفظه حمل جنگ افزار آن می تواند دست کم دو بمب ۲هزار پوندی یا تعداد بیشتری بمب های کوچک نقطه زن هدایت شونده، یا دست کم ۶ موشک هوا به هوا در رده R-73 یا PL-12 را در خود جای دهد.
۱۴- وجود پیشبال (Canard) برای افزایش مانورپذیری، تولید برآی مثبت، وجود سطوح کنترلی روی آن، کاهش دهانه بال با بزرگ در نظر گرفتن پیشبال از مزیت های استفاده از آن است.
۱۵- وضعیت بال و بدنه قاهر نشان می دهد طرح آن نزدیک به طرح های «ترکیب بال و بدنه» است که دارای مزیت های آیرودینامیکی بسیار خصوصاً در کاهش تداخلات نامناسب جریان بال و بدنه است.
۱۶- مزیت های پیشبال در زوایای حمله بالا بیشتر است زیرا با تولید جریان گردابه ای و ریختن آن روی بال باعث تولید بهینه برآ با نیاز به سرعت خطی و نیروی رانش کمتر و در نتیجه مصرف سوخت کمتر می شود.
۱۷- با توجه به وجود پیشبال، احتمالاً این هواپیما برای مانورپذیری بیشتر با حاشیه پایداری کم و یا ناپایدار طرحی شده (در اینصورت نیاز به نرم افزار کنترل پرواز پیشرفته است که بیشتر با سامانه کنترل پرواز با سیم تطابق دارد)
۱۸- ارابه های فرود اصلی در کنار بدنه رو به جلو جمع می شوند که باعث ایجاد فضای مفید بیشتر در داخل بدنه می شود.
۱۹- سطح دم عمودی نسبتاً بزرگ است که پایداری سمتی مناسبی ایجاد کرده و با بخش متحرک (رادر) بزرگ، مشخصات مانوری جانبی مناسبی ایجاد می کند. با توجه به این سکان عمودی، ارتفاع قاهر کمتر از ۴ متر تخمین زده می شود.
۲۰- بال ضخیم (نسبت ضخامت بالا) در قاهر۳۱۳ برای تولید برآی زیاد مناسب است البته این نوع بال ها برای سرعت های نه چندان بالا بهینه هستند. به نظر دهانه بال این جنگنده کمتر از ۸ متر باشد.
۲۱- شکل و محل ورودی هوا خطر جدایش جریان در زوایای حمله بالا دارد که با توجه به قابلیت پرواز قاهر در زوایای حمله بیش از ۲۰ درجه باید به نحوی این مشکل مرتفع شده باشد.
۲۲- جلوی ورودی هوای موتور حالت ریشه کشیده LERX دارد که مزیت های آیرودینامیکی بالایی دارد.
۲۳- کانوپی بسیار بزرگ این هواپیما منجر به ایجاد دید عالی و ۳۶۰ درجه به اطراف می شود که برای پروازهای ارتفاع پائین لازم است و البته در مأموریت های تهاجم زمینی بسیار کمک کرده و در نبرد هوایی نزدیک هم بسیار مفید است.
۲۴- همه هواپیماها با پرواز در ارتفاع نزدیک به زمین از اثر سطح بهره مند می شوند اما شکل شکسته بال در قاهر۳۱۳ به استفاده بهینه از اثر سطح برای پروازهای طولانی تر در ارتفاع پائین و نشست و برخاست از باندهای کوتاه کمک می کند.
۲۵- شکل شکستگی بال ها همانطور که در گزارش مربوط به قایق پرنده باور-۲ اشاره کردیم که نمونه کامل یک هواپیمای اثر سطحی بومی است، در نمای روبرو دارای شکل شبیه به M است که در کنار شکل W از بهترین فرم ها برای استفاده از اثر سطح است.
۲۶- شکستگی بال ضمناً به عنوان یک بالچه نوک بال هم عمل می کند که به کاهش پسای القایی و کاهش مصرف سوخت و افزایش مداومت پروازی منجر می شود خصوصاً در پروازهای نزدیک به سرعت صوت که احتمالاً این هواپیما برای آن رژیم پروازی بهینه شده است.
۲۷- طراحی ویژه بال و پیشبال(کانارد) اصلی ترین عوامل ایجاد توانمندی پرواز و نشست در باندهای کوتاه است که این هواپیما را برای استقرار در پایگاه های کوچک یا باندهای فرعی در راستای نبرد نامتقارن مناسب می سازد.
۲۸- ارابه فرود این هواپیما کپی شده از هیچ یک از جنگنده های فعلی ایران نیست و طراحی جدیدی ضمن شباهت به طرح کلی ارابه فرود هواپیمای سوخو-۲۵ دارد.
ارابه های فرود قاهر
۳۱۳
۲۹- تک موتوره بودن هواپیما ضمن کاهش مصرف سوخت کلی و سهولت تعمیر و نگهداری، نشان از سبک وزن بودن این هواپیما دارد.
۳۰- تک چرخه بودن ارابه های فرود گواه دیگری بر سبک وزن بودن این هواپیما با وزن برخاست در حدود ۱۲تا ۱۴ و بیشینه وزن احتمالاً کمتر از ۲۰ تن است.
سامانه ها
۳۱- با توجه به طول و عرض کم دماغه قاهر۳۱۳ به نظر می رسد بخشی تجهیزات راداری زیر محل استقرار خلبان جای داده شده باشد.
۳۲- فرم دماغه قاهر۳۱۳ با شکل آنتن رادارهای هوایی موجود در جنگنده های کشور تطابق ندارد بنابراین به احتمال زیاد یک رادار جدید و متفاوت یا راداری موجود با آنتن جدید برای آن در نظر گرفته شده است.
۳۳- استفاده از دو نمایشگر چند منظوره یا MFD بزرگ در وسط کابین و سه نمایشگر کوچکتر نشان از تلاش و حرکت به سمت استفاده از سامانه های جدید و پیشرفته است که منجر به کاهش هزینه و زمان تعمیرات، افزایش چشمگیر قابلیت اطمینان و مزیت های دیگری دارد که در گزارش بالگرد طوفان-۲ به آن پرداخته بودیم.
۳۴- استفاده از ۸ نمایشگر آنالوگ در کابین در کنار نمایشگرهای فوق نشان دهنده نهایی نشدن فناوری MFDها از نظر طراحان قاهر ۳۱۳ دارد.
کابین نمونه رونمایی شده از قاهر
۳۱۳
۳۵- تجهیزات مخابراتی و کنترل های سامانه های جانبی در کنار دست خلبان جای گرفته که طراحی مرسومی است. هرچند که دسته گاز موتور در تصاویر منتشره از کابین دیده نمی شود.
۳۶- در این جنگنده از رادیوهای بومی ساخت صنایع الکترونیک وزارت دفاع با قابلیت های جهش فرکانسی و مقاوم در برابر اختلال و برخوردار از رمز کننده های خودکار با الگوریتم های پیشرفته استفاده شده است.
۳۷- صندلی پرتاب شونده این هواپیما شباهت ویژه ای به نمونه های موجود نداشته و احتمالا همان نمونه بومی باشد که چندی پیش آزمایش آن از هواپیمای بستر آزمایش “آرمیتا” با موفقیت کامل انجام شد.
۳۸- با توجه به اهرم هدایت از نوع معمولی احتمالاً سامانه کنترل سطوح متحرک بال و پیش بال و سکان عمودی و پروازی قاهر۳۱۳ از نوع هیدرولیکی است نه سامانه پرواز با کنترل الکتریکی(FBW) زیرا نمونه های موجود این سامانه در دنیا از «اهرم هدایت کناری» استفاده می کند.
۳۹- در نمونه فعلی قاهر، نمایشگر سربالا(HUD) دیده نمی شود و کلاه پروازی ساده است و بدیهی است در نمونه های تولیدی شاهد HUD خواهیم بود.
۴۰- بر اساس برخی شواهد تصویری، نمونه نمایش داده شده ماکت در مقیاس واقعی یا «ماک آپ» است که یکی از مراحل مهم ساخت جنگنده پیش از نمونه های آزمایشی است.
نکات دیگر
۴۱- در تصاویر منتشره از مراحل طراحی و توسعه قاهر۳۱۳ نرم افزاری برای محاسبه سطح مقطع راداری دیده می شود که پیشرفت بسیار مهمی برای بهبود محصولات دفاعی کشور است.
محاسبات سطح مقطع راداری و تحلیل آیرودینامیکی قاهر۳۱۳
۴۲- مدلسازی قاهر۳۱۳ در نرم افزارهای پیشرفته طراحی رایانه ای (CAD) نظیر CATIA که امکان اتصال به رایانه و ماشین های تولید پیشرفته برای کارهای ساختی را دارد، تحلیل های آیرودینامیکی با روش های عددی (cfd) با استفاه از نرم افزار تولید شبکه عددی GAMBIT و نرم افزار تحلیل جریان FLUENT، محاسبات طراحی با نرم افزار انجام شده که نشان از کار کامل علمی در حوزه های مختلف طراحی این جنگنده بومی دارد.
۴۳- از ابتدای طراحی تا ساخت نمونه فعلی، ۲٫۵ تا ۳ سال طول کشیده، نشانه مدیرت قوی و عزم جدی برای تولید این محصول جهت نوسازی و افزایش توان هوایی کشور است.
۴۴- آزمایشات پروازی فراوانی با نمونه پروازی مقیاس کوچک قاهر انجام شده که روشی مرسوم برای استخراج خصوصیات پروازی هواپیمای در حال طراحی با هزینه و زمان کمتر است.
۴۵- آزمایشات تونل باد نمونه های قاهر برای رسیدن به فرم بهینه آیرودینامیکی انجام شده است. به عنوان مثال در تصویر زیر در بخش های مانند پیشبال، سکان عمودی و خروجی موتور تفاوت هایی با نمونه رونمایی شده دیده می شود.
آزمایش تونل باد نمونه ای از قاهر
۴۶- از موتور قاهر۳۱۳ صحبتی به میان نیامده و احتمال دارد از موتور توربوفن بومی در آن استفاده شود که با نیازهای روز و البته پنهانکاری حرارتی و شکل حجیم بدنه تطابق دارد.
۴۷- در نمونه فعلی قاهر سامانه های ردگیری فروسرخ، توپ و برخی سامانه های جانبی مانند آنتن های فرستند و گیرنده دیده نمی شود که شاید به دلیل ماک آپ بودن آن است.
۴۸- آزمایشات تونل باد، کارهای نرم افزاری و پرواز مدل مقیاس کوچک راه هایی برای رسیدن به نتیجه بهتر و قابل اطمینان قبل از ساخت نمونه های پروازی است که هزینه بالاتری از آزمایشات فوق دارد.
در نتیجه می توان انتظار داشت نمونه های عملیاتی قاهر با تغییرات کمتری نسبت به نمونه رونمایی شده تولید شوند.
۴۹- نمونه رونمایی شده از قاهر۳۱۳ هواپیمایی تک نفره است که با توجه به ویژگی های اعلام شده دارای نقش چند منظوره یعنی هم عملیات های هوا به هوا و هم هوا به سطح خواهد بود.
۵۰- طراحی این هواپیما که کمترین شباهتی به نمونه های موجود در داخل کشور نداشته و شباهت اندکی با برخی هواپیماهای پنهانکار دنیا دارد نشان از جسارت و ریسک پذیری بالای مدیران صنایع هوایی وزارت دفاع است.
با توجه به فروض فوق، مراحل بعدی توسعه قاهر۳۱۳ برای رسیدن به نمونه عملیاتی شامل ساخت نمونه هایی برای آزمایشات ایستا(استاتیک) زمینی، ساخت نمونه های پروازی، نمونه هایی برای آزمایشات سامانه های راداری و سلاح در پرواز، پیش نمونه های تولیدی و نمونه های تولیدی اصلی است که انشاالله به همت متخصصان توانمند داخلی و با پشتیبانی و همگرایی مسئولان در چند سال آینده به نتیجه نهایی و تولید انبوه برسد. ضمن آنکه قول سردار وحیدی وزیر دفاع کشورمان که از مسئولان خوشنام و صاحب ایده و تجربه مدیریتی بالا در نیروهای مسلح کشورمان است نیز نباید غافل شد که سخن از آینده نزدیک برای تولید انبوه این جنگنده داده اند.
![](/Upload/PostImages/WM269257_96313920321355.jpg)